All for Joomla All for Webmasters
Konuşma Odyometrisi

Konuşma Odyometrisi Test Teknikleri ve Yeni Yaklaşımlar

konuşma

Saf ses odyometri, işitme kaybının derecesi ve tipi hakkında bilgi sağlar, ancak işitsel işlev hakkında bilgi sağlamaz. [1]

Konuşma odyometrisi ise, bir hastanın işitsel yeteneğini, günlük dinleme deneyimini saf tonlardan çok daha iyi temsil eden kelimeleri kullanarak değerlendirir.

Konuşma algılayabilme yeteneğini ölçmek, klinisyene hastanın işitmesi hakkında daha net bilgi verir ve bir hastanın işitme cihazıyla başarısını tahmin etmek için son derece kıymetlidir.

Ekipman

  • Hasta ile klinisyen arasında pleksiglas bölme
  • Mikrofon
  • Talkback sistemi
  • Kulaklık / Hoparlör
  • CD player (kaydedilmiş ses kullanılacaksa)
  • Test Materyalleri (Tek veya üç heceli kelimeleri veya cümleleri içeren kelime listeleri)

 Konuşma Odyometri Testleri

  • Canlı ses
  • Önceden kaydedilmiş test materyalleri kullanılarak uygulanır.

Canlı Ses Testi: Klinisyen ses şiddet seviyesini ölçen şiddet ünitesine bağlı bir mikrofon aracılığıyla konuşma sesini sunar.

Ortalama çıkış seviyesi odyometreden  kontrol edilir.

Avantajı ; yönetmesi kolaydır ve test prosedüründe esneklik sağlar.

Dezavantajları;  Sinyal şiddeti üzerinde kesin kontrolün bulunmaması

Aynı hastayı aynı test materyalleriyle test eden farklı klinisyenlerin sesinin  frekansı ve telaffuzları nedeniyle sonuçlarda büyük farklılıklar ortaya çıkabilmesidir.

Önceden Kaydedilmiş Materyaller: Önceden kaydedilmiş konuşma materyalleri ideal bir akustik  ortamda kaydedilir, dijital olarak düzenlenir ve odyometrenin yardımcı girişi üzerinden bir CD çalar  veya kişisel bilgisayar aracılığıyla sunulur.

Avantajları;  malzemelerin test-tekrarı güvenilirliği ve sinyal şiddetinin daha yüksek derecede kontrolünü içerir.

Dezavantajları;  Bu tür materyallerin üretilmesi için gereken çabanın fazla olması

Test maddelerinin (kelimeler,cümleler vs) sunumları arasındaki zaman aralıkları bakımından esnek olmayışını içerir.[2]

Konuşma Testi Türleri

Eşik Testleri

Saf ses eşiklerini doğrulamak ve eşik üstü testler için uygun uyaran düzeyini belirlemek için kullanılır.

Pediatrik ve test edilmesi zor hastaların değerlendirilmesini sağlar.

İşitme cihazına olan ihtiyaç ya da kullanılıyorsa cihazın performansı hakkında bilgi verir.

Eşik üstü Testler

Hastanın konuşma ayırt etme yüzdesini belirlemek için kullanılır.

Konuşmanın, normal bir konuşma şiddetinde hasta tarafından nasıl algılandığı hakkında izlenim sağlar.

Hastanın işitme cihazı ile elde ettiği avantajı belirlemek için de kullanılır.

Gürültüde Konuşma Testleri

İşitme kaybının geleneksel değerlendirmesi rutin olarak sessiz kabinlerde yapılır. Fakat bu şekilde yapılan değerlendirmeler gürültü içeren günlük yaşam ortamını yansıtmadığından konuşmanın anlaşılması ile ilgili doğru bilgiler vermeyebilir.

Özellikle işitme cihazlı yapılan değerlendirmelerde gürültü varlığında yapılan değerlendirmeler değerlidir.

Bu sebeplerden farklı yönlerden gelen gürültüde cümle testleri ve kelime testleri geliştirilmiştir

1-EŞİK TESTLERİ

  • Konuşmayı Farketme Eşiği (SAT/SDT)(speech awareness/detection thresholds)
  • Konuşmayı Tanıma Eşiği(SRT)(speech recognition thresholds)
  • MCL (Most Comfortable Level)
  • UCL (Uncomfortable Level)

2-EŞİK ÜSTÜ TESTLER

a) Açık Uçlu Testler

  • Yüksek Frekanslı Kelime Testi
  • Düşük Orta Yüksek Frekanslı Kelime Testi
  • İzofonik Kelime Testi

b) Kapalı Uçlu Testler

  • Modified Rhyme Testi
  • Nu Chips Testi

EŞİK TESTLERİ

Konuşmayı Farketme Eşiği (SAT/SDT) (Speech Awareness/Detection Thresholds)

Eşiğin belirlenmesinde konuşma uyaranları kullanılır.

Bir kişinin uyaran varlığının % 50 sini algılayabileceği en düşük seviyedir.

Dinleyicinin uyaranı konuşma olarak algılaması gerekmez. Ses varlığını farkında olması yeterlidir.

SAT genellikle ;Karmaşık konuşma uyaranlarından yararlanılamadığında ,

Yeterli sözcük dağarcığına sahip olmayan çok küçük çocuklarda,

Uygun amplifikasyonun uygulanmadığı ya da işitsel rehabilitasyondan yeterli fayda sağlayamamış olan işitme kayıplı çocuklarda  kullanılır.

Konuşmayı Tanıma Eşiği(SRT)(Speech Recognition Thresholds)

Konuşma tanıma derecesini belirlemek için yapılan bu test çoğunlukla ‘konuşma eşik testi’ olarak tanımlanır.

SRT, belli bir şiddet seviyesinde hastanın kendisine sunulan kelimelerin %50’sini doğru olarak tekrar edebilme becerisini ölçer. İşitme testinin sağlaması niteliğindedir.

Bu seviyenin 500, 1000,2000 Hzde saf ses odyometri eşiklerinin ortalamasıyla uyumlu olması gerekir. SSO ve SRT arasındaki farkın 10 dBden fazla olmaması gerekmektedir.*SSO nın SRTden daha iyi olması retrokoklear ya da santral patoloji düşündürür.

Ascending ve descending metotları kullanılmaktadır. ASHA, konuşmayı alma eşiğinin değerlendirilmesinde ascending metodunun kullanılmasını önermektedir.[3]

MCL (Most Comfortable Level Test)

  • Dinleyicinin en rahat dinlediği şiddet seviyesini bulmak için yapılan testtir.
  • Uyaran olarak running speech* kullanılır.
  • Dinleyicinin tek tek kelimeleri ve cümleleri ayırt edebildiği sürekli konuşma sesidir.

UCL (Uncomfortable Level Test)

  • UCL: Dinleyicinin rahatsız edici şiddet seviyesini bulmak için yapılan testtir.
  • Uyaran olarak running speech* kullanılır.
  • UCL’nin faydası, UCL ve SRT arasındaki fark konuşmanın dinamik aralığı (DR) için bir tahmin sağlamaya yöneliktir. DR: Normal işitenlerde bu aralık 100 dB veya daha fazladır.

EŞİKÜSTÜ TESTLER

Açık Uçlu Testler 

—Açık uçlu kelime testleri konuşma tanıma becerisini klinik olarak değerlendirmek için en popüler yöntemdir.Açık uçlu kelime tanıma testine farklı yaklaşımlar  mevcuttur.

Yüksek Frekanslı Kelime Listeleri

Yüksek frekanslı ünsüzleri olan kelimelerin üstünlüğünü içerir. Çünkü genellikle sensorinöral işitme kaybı olan hastalarda yüksek frekanslı ünsüzleri işitmekte zorlanırlar  ve işitme cihazları arasındaki performans farklarını bulmak için değerli bilgiler elde edilmektedir.

Düşük-Orta-Yüksek Frekanslı Kelime Listeleri

Bu 30 kelimelik listeler, nispeten düşük frekanslı , orta frekanslı  ve yüksek frekanslı  konuşma seslerini vurgulayan eşit sayıda kelimeye sahiptir.

Kapalı Uçlu Testler

Kapalı uçlu konuşma tanıma testlerinin açık uçlu testlere göre çeşitli avantajları vardır;  kelime frekansının etkilerini, verilen kelimelere aşina olmanın etkilerini ve öğrenme etkilerini azaltır.

Birçok kapalı set kelime test olmasına rağmen en iyi bilinen test Modified RhymeTesttir.

Gürültüde Yapılan Konuşma Testleri

Bunlarda en önemlisi Hearing in Noise Test (HINT)’dir. Bu test ilk İngilizce olarak günlük yaşamda kullanılan cümlelerden oluşturulmuştur.

Test gürültünün sağdan, soldan ve önden gelişi ile ayrı ayrı değerlendirilir. HINT, işitme cihazları ve koklear implant değerlendirmesi, işitme cihazlarının mikrofon özelliklerinin değerlendirilmesi, işitmesi normal sınırlarda olmasına rağmen gürültüde konuşmayı anlamakta sıkıntı yaşayan kişileri değerlendirmede yaygın olarak kullanılır.

Kaynak:

  1. Carol Ann Flexer, Jane R. Madell,2008,103
  2. Gelfand, S.A. (1997). Essentials of audiology. New York
  3. Martin, 1986;Pendrod, 1994
Beğendim
Beğendim Bayıldım Haha Süper Üzüldüm Kızdım
2
Yorum yapmak için tıklayın

Mesaj bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Son Yazılar

Yukarı Çık